Sprawozdanie o produktach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych
Sprawozdania - SUP
W ramach nowych regulacji, wprowadzonych ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, przedsiębiorcy są zobowiązani do składania szczegółowych sprawozdań dotyczących produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.
Cel i podstawa prawna sprawozdawczości SUP
Dyrektywa Unii Europejskiej SUP (Single-Use Plastics) oraz ustawa implementująca jej wymagania w Polsce nakładają na przedsiębiorców obowiązki dotyczące ograniczenia negatywnego wpływu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Kluczowym elementem jest roczna sprawozdawczość liczby i rodzajów wprowadzonych lub udostępnionych takich produktów, prowadzona za pośrednictwem systemu BDO. Sprawozdanie służy monitorowaniu skali obrotu produktami SUP, ocenie skuteczności działań ograniczających ich użycie oraz wspieraniu gospodarki o obiegu zamkniętym.
Zakres obowiązków – kto raportuje?
Obowiązek ewidencji i raportowania dotyczy:
- Wprowadzających: producenci, importerzy lub wewnątrzwspólnotowi nabywcy wprowadzający do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (np. sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki higieniczne, pałeczki do balonów, pojemniki na żywność, kubki itp.).
- Udostępniających: punkty sprzedaży lub gastronomia, które wydają użytkownikowi końcowemu produkty jednorazowe z tworzywa (np. serwują napoje w kubkach jednorazowych).
- Wielooddziałowe podmioty: ewidencja prowadzona oddzielnie dla każdej jednostki, która dokonuje udostępnienia klientom.
Podmioty bez obrotu produktami SUP (brak w ofercie i wydawania klientom) są zwolnione, o ile mogą wykazać brak emisji tych produktów.
Rejestracja i ewidencja produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych
- Rejestracja w BDO: w Dziale II (Tabela 8) przedsiębiorca wprowadza lub aktualizuje dane o produktach SUP.
- Ewidencja ilościowa: od 24 maja 2023 r. prowadzi rejestrację liczby nabytych (zakupionych do dalszej dystrybucji/użytkowania) i wydanych użytkownikom końcowym produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, w formie papierowej lub elektronicznej. Dane trzeba przechowywać przez co najmniej 5 lat od końca roku, którego dotyczą.
- Rodzaje produktów: zgodnie z katalogiem SUP (rozporządzenie implementujące) – m.in. sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki higieniczne, pojemniki i kubki na żywność/napoje, styki do balonów, worki na odpady lekkie itp.
- Alternatywy: ewidencjonować również dostępność rozwiązań wielokrotnego użytku lub alternatywnych materiałów, jeśli wymagane przepisami (np. zapewnienie konsumentom opcji wielorazowej).
Treść rocznego sprawozdania w BDO
Roczne sprawozdanie składane w module „Sprawozdawczość o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami” w BDO obejmuje:
- Dane identyfikacyjne: numer rejestrowy BDO, nazwa i adres podmiotu, informacje o jednostkach (w przypadku sieci).
- Ewidencja SUP: liczba nabytych i liczba wydanych użytkownikom końcowym produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, w podziale na kategorie (np. kubki, pojemniki, słomki).
- Opłata SUP: wyliczenie należnej opłaty produktowej za udostępnione produkty SUP (stawka obowiązująca od 1 stycznia 2024).
- Kampanie edukacyjne: informacje o przeprowadzonych działaniach informacyjnych lub edukacyjnych wspierających redukcję zużycia SUP.
- Alternatywy i działania redukcyjne: opis wprowadzonych rozwiązań alternatywnych (opakowania wielokrotnego użytku, materiały zastępcze) wynikających z Dyrektywy SUP (obowiązek zapewnienia dostępności od 1 lipca 2024).
- Potwierdzenie ewidencji: odnotowanie sposobu przechowywania dokumentacji ewidencyjnej.
Terminy składania i konsekwencje niedopełnienia
- Termin: do 15 marca za rok poprzedni (np. sprawozdanie za 2024 – do 17 marca 2025, gdy 15 marca wypada w weekend).
- Forma: elektroniczne złożenie przez BDO do właściwego marszałka województwa.
- Konsekwencje: brak raportu lub błędne dane może skutkować wezwaniem do korekty, a w ostateczności karą grzywny przez właściwy organ (np. WIOŚ). Przy intensywnych kontrolach SUP organy mogą sprawdzać ewidencję i raporty.
Opłata produktowa SUP oraz kampanie edukacyjne
- Opłata SUP: przedsiębiorca udostępniający produkt SUP użytkownikowi końcowemu pobiera opłatę (zawsze od konsumenta końcowego) zgodnie ze stawką (np. określone złote za konkretne kategorie: kubki, pojemniki). Opłata jest odprowadzana do budżetu właściwego marszałka województwa do 15 marca roku następnego.
- Ewidencja opłaty: w sprawozdaniu należy wykazać liczbę udostępnionych produktów i obliczyć całkowitą opłatę.
- Kampanie edukacyjne: finansowanie lub udział w działaniach zwiększających świadomość ograniczania odpadów SUP, co wpływa na wizerunek i może wspierać poziomy redukcji. Raportuje się środki przeznaczone na te kampanie.
Obowiązki dodatkowe wynikające z Dyrektywy SUP
- Oznakowanie: produkty SUP podlegają wymogom oznakowania informującego o szkodliwości i konieczności ograniczenia użycia (zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym).
- Informowanie: umieszczanie czytelnej informacji o obowiązku pobierania opłat SUP
- Dostępność alternatyw: od 1 lipca 2024 przedsiębiorcy muszą zapewnić klientom opcje opakowań wielokrotnego użytku lub materiałów alternatywnych, co warto wskazać w sprawozdaniu jako działania redukcyjne.
- Monitorowanie zaopatrzenia: analizy wykorzystania SUP i stopniowe zmniejszanie zużycia przez wprowadzanie rozwiązań zastępczych.
- Współpraca z łańcuchem dostaw: informowanie dostawców o wymogach SUP, by produkty kupowane spełniały standardy.
Dobre praktyki w przygotowaniu i prowadzeniu ewidencji
- Systematyczne zbieranie danych: ustalenie procedur rejestrowania każdego zakupu i wydania SUP, np. poprzez formularze elektroniczne lub arkusze, z odpowiednim oznaczeniem kategorii.
- Szkolenia pracowników: przeszkolenie personelu w punktach sprzedaży/gastronomii dotyczące ewidencji i obowiązków prawnych.
- Wdrożenie rozwiązań informatycznych: integracja ewidencji SUP z systemem sprzedaży lub zarządzania zapasami, by automatycznie rejestrować liczbę wydanych produktów.
- Analiza trendów: comiesięczne raporty wewnętrzne pokazujące ilości zużycia SUP, identyfikowanie produktów najbardziej używanych i planowanie zastępstw.
- Dokumentacja kampanii: zbieranie dowodów działań edukacyjnych (materiały, uczestnicy, zasięgi) do raportu.
- Archiwizacja: przechowywanie ewidencji i dokumentów potwierdzających opłatę SUP, kampanie i zmiany w ofercie przez co najmniej 5 lat.
- Aktualizacja procedur: śledzenie zmian w rozporządzeniach SUP, dostosowywanie ewidencji i działań zgodnie z nowymi wymaganiami.
Krótki opis usługi
Zakres wsparcia:
- Audyt zgodności oferty z obowiązkami SUP (identyfikacja produktów jednorazowego użytku z tworzyw).
- Pomoc w rejestracji i konfiguracji ewidencji SUP w systemie BDO lub narzędziach wewnętrznych klienta.
- Opracowanie procedur rejestrowania zakupów i wydania produktów SUP w każdej jednostce organizacyjnej.
- Przygotowanie rocznego sprawozdania SUP: zebranie i weryfikacja danych, wypełnienie formularzy w BDO, obliczenie opłaty produktowej.
- Doradztwo w implementacji alternatywnych rozwiązań i programów redukcji zużycia SUP (opakowania wielokrotnego użytku, materiały biodegradowalne).
- Wsparcie w oznakowaniu produktów, dostosowaniu etykiet i komunikacji do klientów.
- Planowanie i realizacja kampanii edukacyjnych: materiały, harmonogram, budżetowanie i raportowanie.
- Monitoring zmian legislacyjnych SUP i bieżące doradztwo prawne.
- Obsługa relacji z organami (marszałek, WIOŚ) w przypadku kontroli czy korekt sprawozdań.
Korzyści dla klienta
- Spełnienie obowiązków raportowych SUP w terminie i pełnej zgodności z prawem, eliminacja ryzyka kar.
- Rzetelna ewidencja i analizy umożliwiające świadome zarządzanie asortymentem i redukcję kosztów (mniej marnotrawstwa jednorazówek).
- Profesjonalne wdrożenie alternatywnych rozwiązań, poprawa wizerunku ekologicznego firmy.
- Oszczędność zasobów wewnętrznych dzięki wsparciu ekspertów specjalizujących się w ochronie środowiska i ewidencji BDO.
- Długofalowe wsparcie w dostosowywaniu się do zmian w regulacjach SUP i innych przepisach środowiskowych.
Umów bezpłatną konsultację
Serdecznie zapraszamy do kontaktu w celu omówienia szczegółów współpracy i przygotowania indywidualnej oferty.
Transparentna współpraca
Przekaż zarządzanie środowiskiem w ręce specjalistów doradztwa ochrony środowiska i zyskaj niezbędny do prowadzenia własnego biznesu czas.
Jesteśmy zaufanym partnerem
Wspieramy rozwój firm, dbając o ich bezpieczeństwo, stabilność i zgodność z przepisami.
Nasi klienci – zarówno duże korporacje, jak i mikroprzedsiębiorstwa – mogą skupić się na
realizacji swoich celów biznesowych, mając pewność, że ich sprawy są w dobrych rękach.
Sprawozdzania – SUP
Sprawozdzania – SUP
Te sprawozdania są niezbędne dla monitorowania i ograniczania ilości odpadów sztucznych, które trafiają do środowiska, w tym szczególnie do środowiska morskiego. Systematyczne raportowanie pozwala na lepsze zarządzanie odpadami, promuje recykling i odzysk, oraz wspiera publiczne kampanie edukacyjne mające na celu zwiększenie świadomości społecznej w kwestii gospodarowania odpadami. W poniższych sekcjach tego artykułu, będziemy szczegółowo omawiać, jakie informacje zawiera sprawozdanie SUP, jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcach w tym zakresie, oraz jakie korzyści płyną z systematycznego raportowania.
Sprawozdzania – SUP
Te sprawozdania są niezbędne dla monitorowania i ograniczania ilości odpadów sztucznych, które trafiają do środowiska, w tym szczególnie do środowiska morskiego. Systematyczne raportowanie pozwala na lepsze zarządzanie odpadami, promuje recykling i odzysk, oraz wspiera publiczne kampanie edukacyjne mające na celu zwiększenie świadomości społecznej w kwestii gospodarowania odpadami. W poniższych sekcjach tego artykułu, będziemy szczegółowo omawiać, jakie informacje zawiera sprawozdanie SUP, jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcach w tym zakresie, oraz jakie korzyści płyną z systematycznego raportowania.
Sprawozdania – SUP
Sprawozdawczość w zakresie produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) jest kluczowym elementem w zarządzaniu i redukcji odpadów sztucznych w środowisku. W ramach nowych regulacji, wprowadzonych ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, przedsiębiorcy są zobowiązani do składania szczegółowych sprawozdań dotyczących produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.
Te sprawozdania są niezbędne dla monitorowania i ograniczania ilości odpadów sztucznych, które trafiają do środowiska, w tym szczególnie do środowiska morskiego. Systematyczne raportowanie pozwala na lepsze zarządzanie odpadami, promuje recykling i odzysk, oraz wspiera publiczne kampanie edukacyjne mające na celu zwiększenie świadomości społecznej w kwestii gospodarowania odpadami. W poniższych sekcjach tego artykułu, będziemy szczegółowo omawiać, jakie informacje zawiera sprawozdanie SUP, jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcach w tym zakresie, oraz jakie korzyści płyną z systematycznego raportowania.
Jakie informacje zawiera sprawozdanie?
Podstawowe dane o produktach
Sprawozdanie o produktach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) musi zawierać szereg podstawowych danych dotyczących tych produktów. Przede wszystkim, należy wykazać ilość i masę produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, które zostały wprowadzone do obrotu. Konkretnie, sprawozdanie powinno obejmować informacje o liczbie i masie kubków, pojemników i innych produktów jednorazowego użytku, które zawierają tworzywa sztuczne.
W tym kontekście, kluczowe jest wykazanie ilości faktycznie sprzedanych dań i napojów w opakowaniach podlegających opłacie SUP, a nie tylko ilości zakupionych opakowań. Dodatkowo, sprawozdanie powinno zawierać dane o łącznej kwocie pobranej opłaty SUP za te produkty.
Dane dotyczące recyklingu i utylizacji
Oprócz danych o samych produktach, sprawozdanie musi również zawierać informacje dotyczące gospodarowania odpadami powstałymi z tych produktów. Należy do tego zaliczyć dane o masie opakowań, w tym opakowań środków niebezpiecznych, które zostały wprowadzone do obrotu, oraz o masie tych odpadów, które zostały poddane odzyskowi i recyklingowi. Te informacje są niezbędne do oceny skuteczności systemów odzysku i recyklingu, a także do identyfikacji obszarów, w których można wprowadzić poprawy w celu zwiększenia efektywności gospodarowania odpadami.
Działania zapobiegawcze i edukacyjne
Sprawozdanie powinno również uwzględniać informacje o działaniach zapobiegawczych i edukacyjnych, które zostały podjęte przez przedsiębiorców w celu redukcji ilości odpadów sztucznych. W tym zakresie mogą być wymienione publiczne kampanie edukacyjne, które mają na celu zwiększenie świadomości społecznej w kwestii gospodarowania odpadami i minimalizowania użycia produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Te działania są istotne, ponieważ pomagają w zmianie zachowań konsumenckich i promują bardziej zrównoważone praktyki w gospodarowaniu odpadami, co jest zgodne z celami polityki środowiskowej i gospodarki o obiegu zamkniętym.
Jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcach?
Obowiązkowe składanie sprawozdań
Przedsiębiorcy, którzy wprowadzają do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP), mają szereg obowiązków wynikających z implementacji dyrektywy SUP w polskim prawie. Jednym z kluczowych obowiązków jest prowadzenie ewidencji i składanie rocznych sprawozdań dotyczących tych produktów. Sprawozdanie musi być złożone do 15 marca każdego roku za rok ubiegły i powinno zawierać szczegółowe informacje o ilości i masie produktów SUP wprowadzonych do obrotu, a także o opłacie SUP pobranej od konsumentów.
Przedsiębiorcy są również zobowiązani do aktualizacji swojego wpisu w systemie BDO (Baza Danych o Produktach i Opakowaniach), jeśli jest to wymagane. Prowadzenie ewidencji sprzedanych opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych jest obowiązkowe i może mieć formę papierową lub elektroniczną.
Ewidencja ta musi być przechowywana przez 5 lat.
Sankcje za niezłożenie raportu
Niezłożenie wymaganych sprawozdań lub nieprowadzenie ewidencji może skutkować sankcjami administracyjnymi. Od 1 lipca 2024 r., zgodnie z nowymi przepisami, przedsiębiorcy, którzy nie zapewnią dostępności opakowań alternatywnych lub wprowadzą do obrotu napoje w jednorazowych butelkach z tworzyw sztucznych bez przymocowanych zakrętek i wieczek, będą podlegać administracyjnym karom pieniężnym.
Te sankcje są środkiem przymusu, aby przedsiębiorcy dostosowali się do nowych regulacji i wypełniali swoje obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami i składania sprawozdań. Dzięki tym mechanizmom, państwo może skuteczniej monitorować i kontrolować wprowadzanie produktów SUP do obrotu oraz ich gospodarowanie.
Jakie korzyści płyną z systematycznego raportowania?
Zwiększenie świadomości ekologicznej
Systematyczne raportowanie w zakresie produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) przyczynia się znacząco do zwiększenia świadomości ekologicznej wśród konsumentów i przedsiębiorców. Przez obowiązek prowadzenia kampanii edukacyjnych, które informują o wpływie niektórych produktów jednorazowego użytku na środowisko morskie i lądowe, przedsiębiorcy przyczyniają się do zmiany zachowań konsumenckich.
Edukacja ta obejmuje produkty takie jak podpaski, tampony, patyczki higieniczne, chusteczki nawilżane oraz filtry do papierosów, co pomaga w zrozumieniu przez społeczeństwo znaczenia zrównoważonego gospodarowania odpadami. Ten wzrost świadomości ekologicznej skłania konsumentów do wyboru bardziej ekologicznych alternatyw, co w dalszej perspektywie przyczynia się do redukcji ilości odpadów sztucznych w środowisku.
Optymalizacja procesów recyklingu
Systematyczne raportowanie pozwala również na optymalizację procesów recyklingu i odzysku. Dzięki dokładnym danym o ilościach i masie produktów SUP wprowadzonych do obrotu, a także o masie odpadów poddanych recyklingowi i utylizacji, możliwe jest identyfikowanie obszarów, w których można wprowadzić poprawy w systemach odzysku. To umożliwia przedsiębiorcom i organom regulacyjnym skuteczniejsze zarządzanie odpadami, co przekłada się na lepsze wyniki w zakresie recyklingu i odzysku.
Ponadto, precyzyjne sprawozdania pomagają w monitorowaniu skuteczności systemów rozszerzonej odpowiedzialności producentów (EPR), co jest kluczowe dla osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym.
Sprawozdawczość – SUP
Wdrożenie dyrektywy SUP w Polsce wprowadza znaczące zmiany w zarządzaniu produktami jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Przedsiębiorcy muszą pamiętać o obowiązkowym składaniu sprawozdań do 15 marca każdego roku, prowadzeniu odrębnej ewidencji dla każdej jednostki handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomicznego, oraz o zapewnieniu publicznych kampanii edukacyjnych.
Kluczowe jest zrozumienie, że celem dyrektywy SUP jest ochrona środowiska poprzez ograniczenie negatywnego wpływu plastiku, promowanie innowacji w alternatywnych materiałach i zwiększenie świadomości konsumentów i producentów. Dlatego też, zachęcamy wszystkich przedsiębiorców do aktywnego wdrożenia tych przepisów i do współpracy w kierunku bardziej zrównoważonej gospodarki odpadami. Pamiętaj, że systematyczne raportowanie i edukacja są kluczowe w walce z zanieczyszczeniem plastikiem i w promowaniu zrównoważonego rozwoju.
Co to są produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) i jak są one definiowane w prawie?
Produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP) to produkty wykonane w całości lub częściowo z plastiku, przeznaczone do jednorazowego użytku. Zgodnie z prawem UE, „tworzywo sztuczne” oznacza materiał składający się z polimeru, do którego mogły zostać dodane inne substancje, z wyjątkiem naturalnych polimerów niezmodyfikowanych chemicznie. Produkty te nie są zaprojektowane do wielokrotnego użycia.
Kiedy weszły w życie zakazy dotyczące wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych?
Zakazy dotyczące wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych weszły w życie w Unii Europejskiej w dwóch etapach: częściowo od 3 lipca 2021 r., a pełny zakaz obowiązuje od 24 maja 2023 r.
Kto jest zobowiązany do pobierania opłat za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych i jakie są zasady tych opłat?
Opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych są pobierane przez przedsiębiorców, którzy oferują te produkty. Opłaty te są pobierane od użytkownika końcowego i wynoszą 0,20 zł za kubki na napoje (w tym pokrywki i wieczka) oraz 0,25 zł za pojemniki na żywność.
Przepisy weszły w życie 1 stycznia 2024 roku, a stawki opłat zostały określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska.
Jakie produkty konkretnie podlegają zakazowi wprowadzania do obrotu zgodnie z dyrektywą SUP?
Zgodnie z dyrektywą SUP, zakazane są następujące produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych:
- sztućce (widelce, noże, łyżki, pałeczki),
- talerze,
- mieszadełka do napojów,
- słomki (z wyjątkiem słomek medycznych),
- pojemniki na posiłki i napoje oraz kubki na napoje ze styropianu,
- patyczki higieniczne (z wyjątkiem tych do celów medycznych),
- patyczki do balonów,
- zakrętki i wieczka z polistyrenu ekspandowanego.
Orenda Eko
Współpracując z Orenda Eko, profesjonalnym doradcą ds. ochrony środowiska, zyskujesz bezpieczeństwo, gwarancję realizacji niezbędnych dla Twojej firmy obowiązków środowiskowych oraz oszczędność czasu. Przekaż zarządzanie środowiskiem w ręce specjalistów doradztwa ochrony środowiska i zyskaj niezbędny do prowadzenia własnego biznesu czas.
